Τεκμηριωμένη επιστημονικά πλέον η αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδης καρκινοπροστατευτική και αντικαρκινική δράση της κουρκουμίνης©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

H κουρκουμίνη είναι μια φυσική πολυφαινόλη με πολλαπλους βιοχημικούς τρόπους δράσης και ισχυρό αντιοξειδωτικό, αντιφλεγμονώδες, καρκινοπροστατευτικό και αντικαρκινικό αποτέλεσμα.

H πολυφαινόλη κουρκουμίνη είναι το κύριο συστατικό του ριζώματος του κουρκουμά ή Κουρκούμης της μακράς (Curcuma longa). Ο κουρκουμάς χρησιμοποιείται για διατροφικούς και θεραπευτικούς λόγους, εδώ και 4000 χρόνια στην Αγιουρβεδική ιατρική της Ινδίας, αλλά και στην παραδοσιακή ιατρική της Κίνας.

Η κουρκουμίνη λόγω των πολλαπλών θεραπευτικών ιδιοτήτων της έχει τύχει εκτεταμένης έρευνας εργαστηριακά, σε πειραματόζωα, αλλά και με κλινικλές μελέτες στους ανθρώπους. Μέχρι τώρα υπάρχουν περισσότερες από 5700 δημοσιεύσεις

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ:

Η κουρκουμίνη είναι μια ουσία με ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, καρκινοπροστατευτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες.

Έχουν γίνει πολλές μελέτες σύγκρισης της δράσης της κουρκουμίνης με διάφορα συμβατικά φάρμακα, όπως τα αντιφλεγμονώδη, αντιδιαβητικά, χημειοθεραπευτικά κατά του καρκίνου, κλπ με ισάξια θετικά αποτελέσματα, χωρίς όμως παρενέργειες.

Επειδή η σκόνη κουρκουμίνης έχει πτωχή βιοδιαθεσιμότητα, έχει αποδειχτεί ότι η χορήγηση μιας κάψουλας Curcugkel [υγρής μικκυλιακής κουρκουμίνη, Γερμανικής νανοτεχνολογίας NovaSol©Curcumin] των 670mg  ισοδυναμεί με 8 γραμμάρια απλής φυσικής σκόνης κουρκουμίνης.

Τούτο εγκυάται τη συμμόρφωση των ασθενών προς τη δοσολογία και την αναμονή θετικών αποτελεσμάτων από τη δράση της κουρκουμίνης.

, που αφορούν την έρευνα των φαρμακευτικών ιδιοτήτων της κουρκουμίνης.

Ανατρέχοντας σε όλη αυτή τη μεγάλη βιβλιογραφία της κουρκουμίνης ανευρίσκονται περισσότερες από 600 αναφορές των προληπτικών και θεραπευτικών εφαρμογών της, καθώς επίσης και 175 διακριτών φυσιολογικών αποτελεσμάτων της.

Η κουρκουμίνη έχει πολλαπλές δράσεις και πολλαπλούς θεραπευτικούς στόχους, όταν εισέρχονται επαρκείς ποσότητές της στην κυκλοφορία του αίματος.
Μόνο το 2014 είχαν αναρτηθεί στην ιστοσελιδα Clinical Trial.gov http://www.clinicaltrials.gov/. 105 μελέτες που αφορούσαν τη θεραπευτική δράση της κουρκουμίνης επί των ανθρώπων. Οι μελέτες αυτές ή έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται υπό ολοκλήρωση και επίκειται η δημοσίευση των αποτελεσμάτων τους.

Στη μηχανή αναζήτησης ιατρικών θεμάτων PubMed, έχουν καταχωρηθεί πάνω από 100 κλινικές μελέτες που έχουν ερευνήσει την αντιφλεγμονώδη δράση της κουρκουμίνης . Από αυτές τις μελέτες οι 12 δημοσιεύτηκαν το 2013, 24 το 2012 και 14 το 2011. Αυτά τα γεγονότα επιδεικνύουν ότι η κουρκουμίνη είναι ένα καυτό θέμα, που βρίσκεται κάτω από εντατική κλινική έρευνα [1].

Το ότι η κουρκουμίνη έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, καρκινοπροστατευτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες είναι πλέον τεκμηριωμένο με χιλιάδες επιστημονικές δημοσιεύσεις της παγκόσμιας ιατρικής βιβλιογραφίας [2].

Συγκριση των δράσεων της κουρκουμίνης με τα συμβατικά φάρμακα

Έχοντας υπόψη αυτές τις εκτεταμένες έρευνες αυτού του θαυμάσιου καρυκεύματος , δεν είναι να απορεί κανείς για την αύξηση των μελετών σύγκρισης της κουρκουμίνης με διάφορα συμβατικά φάρμακα, που χορηγούνται (συχνά, με αρκετές σοβαρές παρενέργειες) για την αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων, όπως ο καρκίνος και οι χρόνιες εκφυλιστικές νόσοι.

Οι τρέχουσες θεραπείες του καρκίνου περιλαμβάνουν τη χρήση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων μεγάλου κόστους και με σοβαρές παρενέργειες, οι οποίες μπορεί να τροποποιήσουν τη φυσιολογική λειτουργία των γονιδίων.

 

Η θεραπεία του καρκίνου, αλλά και των χρόνιων εκφυλιστικών νόσων πρέπει να είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Τα φάρμακα, που έχουν συγκριθεί με την κουρκουμίνη  είναι τα τα εξής:

Ατορβαστατίνη (Lipitor). Αντιχολιστεριναιμικό φάρμακο:Σε τυχαιοποιημένη, παράλληλων ομάδων, μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2008 στο περιοδικό Drugs in R & D βρέθηκε ότι η χορήγηση τυποποιημένων κουρκουμινοειδών του κουρκουμά προκαλεί ευνοικώς συγκρίσιμα αποτελέσματα προς τα αποτελέσματα της ατορβασταστατίνης (Lipitor) επί της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και της υποκείμενης παθολογοανατομικής βλάβης των αιμοφόρων αγγείων, που οδηγεί στην αθηρωματοσκλήρυνση. Αυτή η δράση σχετίζεται με τον περιοριοσμό της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες ασθενών με διαβήτη τύπου 2. [3].

Η κουρκουμίνη ασκεί ένα αντιαθηρωματοσκληρυντικό αποτέλεσμα, το οποίο επιτυγχάνεται με πολλαπλούς μηχανισμούς, που περιλαμβάνουν την ελάττωση των λιπιδίων του ορού και της οξειδωμένης χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνης (LDL).

Mε αυτό τον τρόπο τροποποιούνται τα επίπεδα των προφλεγμονωδών κυτταροκινών, διότι αλλάζουν τα μόρια συγκόλλησης και της γονιδιακής έκφρασης της μητρικής μεταλλοπρωτεινάσης [matrix metalloproteinase gene expression] [4].

Κορτικοστεροειδή (Κορτιζόνη). Η κύρια θεραπεία της ραγοειδίτιδας (φλεγμονώδης οφθαλμοπάθεια) είναι η συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδών (κορτιζόνης) και ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, όπως η κυκλοσπορίνη Α [5].

Από το 1999 έχει δημοσιευτεί μελέτη, στην οποία περιγράφεται η ευεργετική δράση της κουρκουμίνης στη χρονία ραγοειδίτιδα του οφθαλμού [6]. Η κουρκουμίνη δρά θεραπευτικά και στις υποτροπές της χρονίας ραγοειδίτιδας [7].

Έχει επίσης επιδειχτεί ότι η κουρκουμίνη ασκεί επωφελή αποτελέσματα και σε διάφορες άλλες νόσους, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεα, γλαύκωμα, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας των ηλικιωμένων και το σύνδρομο των ξηρών οφθαλμών [8].


Το 2008 δημοσιεύτηκαν στο Critical Care Medicine τα αποτελέσματα της σύγκρισης της δεξαμεθαζόνης (κορτικοστεροειδές δραστικότερο κατά 30 φορές από την κορτιζόνη) σε πειραματόζωα, ως εναλλακτική θεραπεία προστασίας της βλάβης που προκαλείται μετά από μεταμόσχευση πνεύμονος. Σ’ αυτή την περίπτωση η κουρκουμίνη ελαττώνει τη δραστηριότητα των γονιδίων [9].

Το 2003 ανακοινώθηκε ότι η κουρκουμίνη προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα που προκαλεί η δεξαμεθαζόνη σε πειραματόζωα που υπέστησαν βλάβη ισχαιμίας επαναιματάρδευσης [10].

Φλουεξετίνη και Ιμιπραμίνη (Αντικαταθλιπτικά), Ladoz, Prozac:  Το 2011 ανακοινώθηκε ότι η κουρκουμίνη περιορίζει την καταθλιπτική συμπεριφορά, όπως την περιορίζουν τα δύο ανωτέρω αντικαταθλιπτικά φάρμακα [11].

Ασπιρίνη: Το 1986 ανακοινώθηκε συγκριτική μελέτη της ασπιρίνης και της κουρκουμίνης, in vitro και ex vivo και περιγράφεται ότι η κουρκουμίνη ασκεί αντιαιμοπεταλιακή δράση και τροποποιεί τα αποτελέσματα της προστακυκλίνης. Αυτό σημαίνει ότι η κουρκουμίνη θα ήταν χρήσιμη στα άτομα που είναι επιρρεπή σε αγγειακή θρόμβωση και χρειάζονται αντιαρθριτική θεραπεία [12].


Αντιφλεγμονώδη φάρμακα: Το 2004 δημοσιεύτηκε ότι η κουρκουμίνη και η ρεσβερατρόλη είναι αποτελεσματικές εναλλακτικές φυσικές ουσίες της ασπιρίνης, ιμπουπροφαίνης, ναπροξένης, ινδομεθακίνης, δικλοφαινάκης, δεξαμεθαζόνης, σελεκοξίμπης και ταμοξιφαίνης, όσον αφορά την αντιφλεγμονώδη και αντιπολλαπλασιαστική δράση τους κατά των καρκινικών κυττάρων [13].

Σε διπλή τυφλή τυχαιοποιημένη μελέτη ασθενών με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος βρέθηκε ότι η χορήγηση κουρκουμινοειδών, σε σύγκριση με τη χορήγηση εικονικού φαρμάκου, δρά ανακουφιστικά στους πάσχοντες [14].

Τα εκχυλίσματα του κουρκουμά (Curcuma domestica) είναι τόσο αποτελεσματικά στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, όσο και η χορήγηση ιβουπροφαίνης και με λιγότερες γαστρεντερικές διαταραχές εκ μέρους του κουρκουμά [15].

Οξαλιλπλατίνη (Χημειοθεραπευτικό). Το 2007 δημοσιεύτηκε ότι τόσον η κουρκουμίνη, όσο και η οξαλιπλατίνη δρουν ευνοϊκά, ως αντιπολλαπλασιαστικοί παράγοντες σε κύτταρα ορθοκολικού καρκίνου [16].

Η συνδυασμένη χορήγηση κουρκουμίνης και οξαλιπλατίνης βρέθηκε ότι ανακόπτει την ανάπτυξη του ορθοκολικού καρκίνου σε πειραματόζωα με αποτελεσματικότερο τρόπο, από τη χορήγηση του κάθε φαρμάκου, ξεχωριστά [17].

Μετφορμίνη (Αντιδιαβητικό φάρμακο) Metformin (diabetes drug): Το 2009 δημοσιεύτηκε η έρευνα που περιέγραφε πως η κουρκουμίνη θα μπορούσε να γίνει πολύτιμη στη θεραπεία του διαβήτη. Βρέθηκε ότι η κουρκουμίνη ενεργοποιεί τη μονοφωσφορική αδενοσίνη – ενεργοποιημένη πρωτεϊνική κινάση [adenosine monophosphate-activated protein kinase (MPK)], η οποία:
1. Αυξάνει την πρόσληψη της γλυκόζης και καταστέλλει την έκφραση του γονιδίου της νεογλυκογένεσης (η οποία καταστέλλει την παραγωγή γλυκόζης στο ήπαρ) σε κύτταρα ηπατώματος.
2. Καταστέλλει τα καθοδικού στόχου (downstream target) κύτταρα του ηπατωματος.
3. Αυτή η δράση της κουρκουμίνης είναι ισχυρότερη από τη δράση της μετφορμίνης 400 φορές, έως 100.00 φορές. Αυτά τα αποτελέσματα δηλώνουν ότι η καταστολή της ηπατικής νεογλυκογένεσης μπορεί να είναι ο μηχανισμός με τον οποίο η κουρκουμίνη κατεβάζει τα επίπεδα της γλυκόζης [18].

Για να προκληθούν τα ευεργετικά αποτελέσματα της κουρκουμίνης πρέπει να πάρει κανείς 8-12γραμμάρια κουρκουμίνης, καθημερινά. Αυτό οφείλεται στην πτωχή απορροφητικότητα της κουρκουμίνης  από το έντερο, διότι είναι λιποδιαλυτή ουσία, τον ταχύ μεταβολισμό της στο ήπαρ και απέκκρισή της με επακόλουθο την πτωχή βιοδιαθεσιμότητά της.

Το εμπόδιο αυτό έχει πλέον ξεπεραστεί με τη δημιουργία διαφόρων μορφών κουρκουμίνης, οι οποίες έχουν αυκημένη απορροφητικότητα και βιοδιαθεσιμότητα. Η χορήγηση κουρκουμίνης με πιπερίνη μπορεί να αυξήσει τη βιοδιαθεσιμότητα της κουρκουμίνης κατά 20 φορές, αλλά καταστρέφει την αντιδιαβητική δράση της κουρκουμίνης.

Η μικροποιημένη κουρκουμίνη έχει μεγαλύτερη κατά  28 φορές βιοδιαθεσιμότητα από την απλή κουρκουμίνη.

Όμως η υγρή μικκυλιωμένη μορφή κουρκουμίνης Γερμανικής νανοτεχνογνωσίας NovaSol©Curcumin, που κυκλοφορεί ως συμπλήρωμα διατροφής με την ονομασία Curcugkel έχει κατά 185 φορές ή 18.500% μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα από τη φυσική σκόνη κουρκουμίνης.

 

Μία κάψουλα Curcugkel περιέχει 670 mg κουρκουμίνης που ισοδυναμεί με 8 γραμμάρια σκόνης φυσικής κουρκουμίνης. H δοσολογία του Curcugkel είναι μια κάψουλα ημερησίως στη μέση του φαγητού ή καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό του ασθενούς. 

Το Curcugkel σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, σε όλη την Ελλάδα, τηλεφωνώντας στο 6944280764, στην τιμή των 24.27 Ευρώ περιλαμβανομένου του ΦΠΑ (+ 3.72 Ευρώ η αντικαταβολή και τα μεταφορικά). Μπορείτε επίσης να το παραγείλετe στέλνοντας  mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr

Βιβλιογραφική τεκμηρίωση

1. Fürst R, Zündorf I. Plant-derived anti-inflammatory compounds: hopes and disappointments regarding the translation of preclinical knowledge into clinical progress. Mediators Inflamm. 2014;2014:146832. doi: 10.1155/2014/146832. Epub 2014 May 29.

2. Rahmani AH1, Al Zohairy MA1, Aly SM2, Khan MA3. Curcumin: a potential candidate in prevention of cancer via modulation of molecular pathways. Biomed Res Int. 2014;2014:761608. doi: 10.1155/2014/761608. Epub 2014 Sep 10

3. Usharani P1, Mateen AA, Naidu MU, Raju YS, Chandra N. Effect of NCB-02, atorvastatin and placebo on endothelial function, oxidative stress and inflammatory markers in patients with type 2 diabetes mellitus: a randomized, parallel-group, placebo-controlled, 8-week study. Drugs R D. 2008;9(4):243-50.

4. Um MY1, Hwang KH2, Choi WH3, Ahn J3, Jung CH3, Ha TY4. Curcumin attenuates adhesion molecules and matrix metalloproteinase expression in hypercholesterolemic rabbits. Nutr Res. 2014 Oct;34(10):886-93. doi: 10.1016/j.nutres.2014.09.001. Epub 2014 Sep 16.

5. Doycheva D1, Deuter C, Zierhut M. Therapy of intermediate uveitis. Ophthalmologe. 2014 Dec 3].

6. Lal B1, Kapoor AK, Asthana OP, Agrawal PK, Prasad R, Kumar P, Srimal RC. Efficacy of curcumin in the management of chronic anterior uveitis. Phytother Res. 1999 Jun;13(4):318-22.

7. Allegri P1, Mastromarino A, Neri P. Management of chronic anterior uveitis relapses: efficacy of oral phospholipidic curcumin treatment. Long-term follow-up. Clin Ophthalmol. 2010 Oct 21;4:1201-6. doi: 10.2147/OPTH.S13271.

8. Pescosolido N1, Giannotti R2, Plateroti AM2, Pascarella A3, Nebbioso M2.
Curcumin: therapeutical potential in ophthalmology. Planta Med. 2014 Mar;80(4):249-54. doi: 10.1055/s-0033-1351074. Epub 2013 Dec 9.

9. Jiayuan Sun, Weigang Guo, Yong Ben, Jinjun Jiang, Changjun Tan, Zude Xu, Xiangdong Wang, Chunxue Bai. Preventive effects of curcumin and dexamethasone on lung transplantation-associated lung injury in rats. Crit Care Med. 2008 Apr;36(4):1205-13. PMID: 18379247

10. J Sun, D Yang, S Li, Z Xu, X Wang, C Bai. Effects of curcumin or dexamethasone on lung ischaemia-reperfusion injury in rats. Cancer Lett. 2003 Mar 31;192(2):145-9. PMID:18799504

11. Jayesh Sanmukhani, Ashish Anovadiya, Chandrabhanu B Tripathi. Evaluation of antidepressant like activity of curcumin and its combination with fluoxetine and imipramine: an acute and chronic study. Acta Pol Pharm. 2011 Sep-Oct;68(5):769-75. PMID: 21928724

12. R Srivastava, V Puri, R C Srimal, B N Dhawan. Effect of curcumin on platelet aggregation and vascular prostacyclin synthesis. Arzneimittelforschung. 1986 Apr;36(4):715-7. PMID: 3521617

13. Yasunari Takada, Anjana Bhardwaj, Pravin Potdar, Bharat B Aggarwal. Nonsteroidal anti-inflammatory agents differ in their ability to suppress NF-kappaB activation, inhibition of expression of cyclooxygenase-2 and cyclin D1, and abrogation of tumor cell proliferation. Oncogene. 2004 Dec 9;23(57):9247-58. PMID: 15489888

14. Panahi Y1, Rahimnia AR, Sharafi M, Alishiri G, Saburi A, Sahebkar A. Curcuminoid treatment for knee osteoarthritis: a randomized double-blind placebo-controlled trial. Phytother Res. 2014 Nov;28(11):1625-31. doi: 10.1002/ptr.5174. Epub 2014 May 22.

15. Kuptniratsaikul V1, Dajpratham P1, Taechaarpornkul W2, Buntragulpoontawee M3, Lukkanapichonchut P4, Chootip C5, Saengsuwan J6, Tantayakom K7, Laongpech S8. Efficacy and safety of Curcuma domestica extracts compared with ibuprofen in patients with knee osteoarthritis: a multicenter study. Clin Interv Aging. 2014 Mar 20;9:451-8. doi: 10.2147/CIA.S58535. eCollection 2014.

16. Lynne M Howells, Anita Mitra, Margaret M Manson. Comparison of oxaliplatin- and curcumin-mediated antiproliferative effects in colorectal cell lines. Int J Cancer. 2007 Jul 1;121(1):175-83. PMID: 17330230

17. Guo LD1, Shen YQ, Zhao XH, Guo LJ, Yu ZJ, Wang D, Liu LM, Liu JZ. Curcumin Combined with Oxaliplatin Effectively Suppress Colorectal Carcinoma in vivo Through Inducing Apoptosis. Phytother Res. 2014 Nov 24. doi: 10.1002/ptr.5257. [Epub ahead of print]

18.Teayoun Kim, Jessica Davis, Albert J Zhang, Xiaoming He, Suresh T Mathews. Curcumin activates AMPK and suppresses gluconeogenic gene expression in hepatoma cells.Biochem Biophys Res Commun. 2009 Oct 16;388(2):377-82. Epub 2009 Aug 8. PMID:19665995








 Τα αναγραφόμενα στο παραπάνω άρθρο είναι  επιστημονική ενημέρωση των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελούν μέσα διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελούν ιατρική συμβουλή για ασθενείς. Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση. Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά χορηγούνται συμπληρωματικά με τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη.

 

Δήλωση: Η ιστοσελίδα www.curcumin.gr έχει βασιστεί στις ιατρικές γνώσεις και απόψεις του  Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη, οι οποίες είναι πάντοτε βιβλιογραφικά τεκμηριωμένες. Κάθε πληροφορία της ιστοσελίδας www.curcumin.gr δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική σχέση οποιουδήποτε με το γιατρό του, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή. Σκοπός του Δρ Γκέλη με την ιστοσελίδα www.curcumin.gr είναι να μοιραστεί τις γνώσεις και ιατρικές εμπειρίες του με όλους όσους επιθυμούν να διευρύνουν την ιατρική τους πληροφόρηση και να ενημερωθούν για θέματα διατήρησης της υγείας, του καλώς έχειν και προληπτικής ιατρικής.

 

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Εμψυχωτής (Medical Life Coach)
Δαμασκηνού 46, Κόρινθος, Τηλ. 2741026631, 6944280764, e-mail: pharmage@otenet.gr

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:
  • ΩΡΛ Αλλεργία,
  • Εμβοές αυτιών,
  • κακοσμία στόματος,
  • Ροχαλητό,
  • Βαρηκοία,
  • Ίλιγγος,
  • Διαταραχές οσφρήσεως και γεύσης,
  • Διαταραχές της φωνής,
  • ΩΡΛ ογκολογία, Aντιγήρανση,
  • Προληπτική Ιατρική,
  • Ιατρική Διατροφολογία,
  • Συμπληρωματική Ιατρική,
  • Περιβαλλοντική Ιατρική,
  • Κόκκινο κρασί και Υγεία,
  • Βιταμίνη D,
  • Ιατρική Εμψύχωση [Medical Life Coaching]



 









  Ο συγγραφέας του παραπάνω άρθρου, Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, δημιουργός του curcumin.gr, σας ευχαριστεί που αφιερώσατε τον πολύτιμο χρόνο σας, για να διαβάσετε το παρόν άρθρο. Αν θα θέλατε να λαμβάνετε την ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ του Δρ Δ.Ν.Γκέλη μπορείτε να εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας email στέλνωντας μας τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομειου, μέσω της παρακάτω φόρμας.