Κουρκουμίνη: Βιοχημικοί στόχοι της κουρκουμίνης©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

H κουρκουμίνη (διφερουλοϋλμεθάνιο) περιέχεται στη ρίζα του φυτού Kουρκούμη η μακρά [Curcuma longa] ή κουρκουμάς. Διαθέτει ένα λαμπερό πορτοκαλοκίτρινο χρώμα και αποτελεί συστατικό του καρυκεύματος κάρυ, το οποίο μεταξύ των άλλων συστατικών του περιέχει και κουρκουμίνη.

Επί πολλούς αιώνες η κουρκουμίνη χρησιμοποιείται στην Ινδική και Κινεζική ιατρική και αποτελεί μια φυσική ακίνδυνη χρωστική στη διατροφολογία.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ: Η κουρκουμίνη δρα καρκινοπροφυλακτικά και αντικαρκινικά διότι αλληπειδρά με διάφορους μοριακούς στόχος και πολυάριθμους βιοχημικούς και μοριακούς καταρράκτες.

Η κουρκουμίνη δρα είτε με άμεση αλληλεπίδραση ή την τροποποίηση της γονιδιακής έκφρασης, Η τελευταία περιλαμβάνει σηματοδότες της φλεγμονής, παράγοντες ανάπτυξης και τις σηματοδοτούσες κυτταρικές οδούς τους, πρωτεϊνικές κινάσες, πρωτεϊνικές φωσφατάσες, κατασταλτικά γονίδια όγκου, μεταγραφικούς παράγοντες, προαποπτωτικές οδούς και ογκοπρωτείνες.

Η κουρκουμίνη μπορεί και συνδέεται άμεσα με το DNA και το  RNA. Αποτέλεσμα αυτών των αλληλεπιδράσεων είναι η κουρκουμίνη να ανακόπτει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του όγκου, την αύξησή του, τις μεταστάσεις του, τη διείσδυσή του στους ιστούς και την νεοαγγειογένεση.

Η κουρκουμίνη προκαλεί θάνατο των καρκινικών κυττάρων, αφήνοντας ανέπαφα τα υγιή κύτταρα μέσω της απόπτωσης, ενώ όσα κύτταρα είναι ανθεκτικά στην απόπτωση έχει βρεθεί ότι υφίστανται μιτωτική καταστροφή [22] και αυτοφαγία [23].

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει εκτεταμένες έρευνες, τόσον in vitro (εργαστηριακά) και in vivo (επί ζώντων οργανισμών), που απέδειξαν ότι η κουρκουμίνη διαθέτει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντικαρκινικές, καρκινοπροστατευτικές, αντιμεταστατικές, αντιικές, αντιαρθριτικές, αντι-αμυλοειδικές, αντιδιαβητικές και ανοσοτροποποιητικέ. ιδιότητες

Οι έρευνες μέχρι τώρα έχουν εντοπίσει μηχανισμούς δράσης της κουρκουμίνης κατά διαφόρων μοριακών στόχων με επακόλουθο την πρόκληση θεραπευτικού αντικαρκινικού, καρκινοπροστατευτικού, αντιμεταστατικού, αντιοξειδωτικού και αντιφλεγμονώδους αποτελέσματος.
Οι πλέον ερευνηθέντες μοριακοί στόχοι της κουρκουμίνης είναι οι παρακάτω:

1. Μεταγραφικοί παράγοντες, όπως ο πυρηνικός παράγοντας-κΒ [nuclear factor-κB] [1]. 

2. Αυξητικοί παράγοντες, όπως ο ενδοθηλιακός, αγγειακός παράγοντας κυτταρικής ανάπτυξης [vascular endothelial cell growth factor] [2].

3. Φλεγμονώδεις κυτταροκίνες, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκου [tumor necrosis factor (ΤΝF)], ιντερλευκίνη 1 και ιντερλευκίνη 6.
O TNF και οι σχετικές προφλεγμονώδεις κυτταροκίνες έχει αποδειχτεί ότι παίζουν ρόλο κλειδί στις περισσότερες χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος, ρευματοειδής αρθρίτιδα, καρδιαγγειακές νόσοι,μ ψωρίαση, νευρολογικές νόσοι, νόσος του Crhon και μεταβολικά νοσήματα[3, 4].

4. Πρωτεϊνικές κινάσες , όπως η κινάση στόχος ραπαμυκίνης των θηλαστικών [mammalian target of rapamycin (mTOR)], Η οδός σηματοδότησης mTOR ενεργοποιείται συνήθως στους ανθρώπινους καρκίνους.

Οι πρωτεϊνικές κινάσες ενεργοποιημένου μιτογόνου [mitogen-activated protein kinases] [5].

5. Μια ποικιλία ενζύμων που έχουν στενή σχέση με τη φλεγμονή και τον καρκίνο έχει βρεθεί ότι τροποποιούνται από την κουρκουμίνη. Στα ένζυμα αυτά περιλαμβάνεται η κυκλοοξυγενάση-2 [COX-2] η συνθάση του προκλητού νιτρικού οξειδίου [inducible nitric oxide synthase (iNOS)], 5 λιποξυγενάση και φωσφολιπάσες Α2 (PLA2) [6, 7].

Επειδή τα ένζυμα αυτά, αλλά και άλλα, συμμετέχουν στη ρύθμιση της κυτταρικής αύξησης, του πολλαπλασιασμού, της μετανάστευσης και άλλων φυσιολογικών λειτουργιών, η ανακοπή της δραστηριότητάς τους από την κουρκουμίνη, ξεκάθαρα αποτελεί μέρος της όλης αντικαρκινικής δράσης της κουρκουμίνης [8].

Εξαιτίας της ικανότητάς της κουρκουμίνης να δρα και να ρυθμίζει ή να απορρυθμίζει ταυτόχρονα πολλούς μοριακούς στόχους, αλλά και της απουσίας παρενεργειών μετά από τη χορήγησή της σε ανθρώπους έχει τύχει μεγάλου ενδιαφέροντος ως θεραπευτικός παράγοντας.

Γιαυτό το λόγο δοκιμάζεται πλέον με κλινικές μελέτες, χορηγώντας την από το στόμα, για την πρόληψη και θεραπεία ποικίλων κακοήθων νόσων, αυτοάνοσων νοσημάτων, αλλεργιών, εκφυλιστικών νόσων, νόσος του Alzheimer και φλεγμονωδών παθήσεων [8].

6. Συγκολλητικά μόρια ή συναπτικά μόρια. Τα συγκολλητικά μόρια κυττάρων [Cell adhesion molecules (CAMs)] είναι γλυκοπρωτείνες που εντοπίζονται στην κυτταρική επιφάνεια και χρειάζονται, διότι συνδέονται με άλλα κύτταρα ή με την εξωκυττάρια μήτρα κατά τη διαδικασία που ονομάζεται κυτταρική σύνάφεια [cell adhesion] [9].

Η έκφραση των ποικίλων συγκολλητικών μορίων στις επιφάνειες των κυττάρων , όπως των ενδοκυττάριων μορίων κυτταρικής συγκόλλησης [intercellular cell adhesion molecule-1 (ICAM-1)], του αγγειακού μορίου-1 αγγειακής κυτταρικής συγκόλλησης [vascular cell adhesion molecule-1 (VCAM-1)], και του ενδοθηλιακού μορίου-1 συγκόλλησης λευκοκυττάρων [endothelial leukocyte adhesion molecule-1 (ELAM-1)] παίζει κρίσιμο ρόλο στις φλεγμονώδεις και νεοπλασματικές νόσους [10, 11].

Η κουρκουμίνη αναστέλλοντας τη δράση διαφόρων βιολογικών μορίων μεταξύ των άλλων ανακόπτει και τη δράση των παραπάνω συγκολλητικών μορίων που συμμετέχουν στην ανάπτυξη της φλεγμονής και των νεοπλασιών [12, 13].

7. Πρωτεΐνες που σχετίζονται με την απόπτωση. H απόπτωση ή προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος ορίζεται ως ο μηχανισμός αυτοκτονίας των κυττάρων, που εκδηλώνεται μετά από επαρκή βλάβη τους.
Η απόπτωση είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και διατήρηση της κυτταρικής ομοιοστασίας στους μονοκύτταρους και πολυκύτταρους οργανισμούς [14].

Η απορρύθμιση της απόπτωσης μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο, αυτοάνοσα νόσηματα και εκφυλιστικές νόσους [15].

Γιατρό το λόγο αναζητούνται από τους ερευνητές οι οδοί της απόπτωσης που καθορίζουν την αιτιολογία της νόσου και ο εντοπισμός χημικών ενώσεων που μπορούν να προκαλέσουν απόπτωση. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες , μέχρι τώρα , έρευνες η κουρκουμίνη μπορεί να προκαλέσει απόπτωση σε πολυάριθμες σειρές καρκινικών κυττάρων, να ανακόψη την έναρξη και την προαγωγή της αύξησης όγκων σε πειραματόζωα [16-19].

Η χημειοπροφυλακτική δράση της κουρκουμίνης θα μπορούσε να αποδοθεί στην ικανότητά της να προκαλεί απόπτωση μέσω διαφόρων βιολογικών μοριακών οδών [20].

Παρά ταύτα, στους ανθρώπους η κουρκουμίνη, όταν χορηγείται από το στόμα, λόγω του γρήγορου μεταβολισμού της στο ήπαρ και το εντερικό τοίχωμα, δημιουργεί συγκεντρώσεις στο πλάσμα και τους ιστούς άνευ κλινικής σημασίας. Χορήγηση κουρκουμίνης από το στόμα σε δόση κάτω των 3,6g ημερησίως δεν δίδει ανιχνεύσιμα επίπεδα κουρκουμίνης στο αίμα.

Η μεγίστη δόση κουρκουμίνης των 10-12g/ημερησίως προκαλεί συγκεντρώσεις κουρκουμίνης στο πλάσμα <160nmol/l. Η κακή απορροφητικότητα και βιοδιαθεσιμότητα της κουρκουμίνης οφείλεται στην λιποδιαλυτότητά της.

Για να αυξηθεί η απορροφητικότητα της κουρκουμίνης από το έντερο και η βιοδιαθεσιμότητά της στους ιστούς έχουν επινοηθεί διάφορες στρατηγικές, όπως η μικροποίηση των μορίων της και η μικκυλιοποίησή.  Η ταυτόχρονη χορήγηση κουρκουμίνης με πιπερίνη αυξάνει την απορροφητικότητα της κουρκουμίνης κατά 20 περίπου φορές  ή 2000%[21].

Η μικροποίηση των μορίων [micronization] της αυξάνει την απορροφητικότητα της κουρκουμίνης κατά 27 περίπου φορές ή 2700%, ενώ  η σύνδεση της κουρκουμίνης με μικκύλια (μικκυλιοποίηση) μετατρέπει την κουρκουμίνη σε υδατοδιαλυτή και λιποδιαλυτή (NovaSOL® Curcumin, Γερμανικής τεχνογνωσίας και προέλευσης)[21]. Αυτός ο μετασχηματισμός αυξάνει την απορροφητικότητα της κουρκουμίνης κατά 185 φορές (με βάση την AUC) ή 18500% χωρίς να αλλάζει η ασφάλεια της, δηλαδή δεν προκαλούνται παρενέργειες [21].

Το συμπλήρωμα μικκυλιακής κουρκουμίνης Curcugkel φέρεται σε ειδική κάψουλα, που περιέχει 670mg υγρής μικκυλιακής κουρκουμίνης NovaSOL®Curcumin. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με τη λήψη 40mg κουρκουμινοειδών ή 36mg ή σκόνης κουρκουμίνης.

Εξαιτίας της κατά 185 φορές (με βάση την AUC) ή 18500% μεγαλύτερης βιοδιαθεσιμότητάς που διαθέτει η υγρή μικκυλιακή κουρκουμίνη NovaSOL®Curcumin, η κάψουλα Curcugkel ισοδυναμεί με τη λήψη 8 γραμμαρίων σκόνης κουρκουμίνης ημερησίως.

Παίρνοντας κανείς μια κάψουλα Curcugkel ημερησίως είναι σαν να παίρνει 8 γραμμάρια σκόνης απλής ή 16 κάψουλες των 500mg απλής κουρκουμίνης, χωρίς παρενέργειες.

 

Το παρόν άρθρο επανερευνήθηκε και ανανεώθηκε την 4η Φεβρουαρίου του 2017

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Zhong Y, Yu W, Feng J, Fan Z, Li J. Curcumin suppresses tumor necrosis factor-α-induced matrix metalloproteinase-2 expression and activity in rat vascular smooth muscle cells via the NF-κB pathway. Exp Ther Med. 2014 Jun;7(6):1653-1658. Epub 2014 Mar 28.

2. Deng G1, Yu JH, Ye ZQ, Hu ZQ. Curcumin inhibits the expression of vascular endothelial growth factor and androgen-independent prostate cancer cell line PC-3 in vitro. Zhonghua Nan Ke Xue. 2008 Feb;14(2):116-21.

3. Zhong Y, Yu W, Feng J, Fan Z, Li J. Curcumin suppresses tumor necrosis factor-α-induced matrix metalloproteinase-2 expression and activity in rat vascular smooth muscle cells via the NF-κB pathway. Exp Ther Med. 2014 Jun;7(6):1653-1658. Epub 2014 Mar 28.

4. Gupta SC, Tyagi AK, Deshmukh-Taskar P, Hinojosa M, Prasad S, Aggarwal BB. Downregulation of tumor necrosis factor and other proinflammatory biomarkers by polyphenols. Arch Biochem Biophys. 2014 Oct 1;559:91-9. doi: 10.1016/j.abb.2014.06.006. Epub 2014 Jun 16.

5. Son S1, Kim KT1, Cho DC1, Kim HJ1, Sung JK1, Bae JS2. Curcumin Stimulates Proliferation of Spinal Cord Neural Progenitor Cells via a Mitogen-Activated Protein Kinase Signaling Pathway. J Korean Neurosurg Soc. 2014 Jul;56(1):1-4. doi: 10.3340/jkns.2014.56.1.1. Epub 2014 Jul 31.

6. Camacho-Barquero L, Villegas I, Sánchez-Calvo JM, Talero E, Sánchez-Fidalgo S, Motilva V, Alarcón de la Lastra C Curcumin, a Curcuma longa constituent, acts on MAPK p38 pathway modulating COX-2 and iNOS expression in chronic experimental colitis.Int Immunopharmacol. 2007 Mar; 7(3):333-42.

7. Hong J, Bose M, Ju J, Ryu JH, Chen X, Sang S, Lee MJ, Yang CS Modulation of arachidonic acid metabolism by curcumin and related beta-diketone derivatives: effects on cytosolic phospholipase A(2), cyclooxygenases and 5-lipoxygenase.Carcinogenesis. 2004 Sep; 25(9):1671-9.

8. Zhou H1, Beevers CS, Huang S. The targets of curcumin. Curr Drug Targets. 2011 Mar 1;12(3):332-47.

9. Bruijn JA1, de Heer E. Adhesion molecules in renal diseases. Lab Invest. 1995 Apr;72(4):387-94.

10. Elangbam CS, Qualls CW, Jr., Dahlgren RR. Cell adhesion molecules--update. Vet Pathol. 1997;34:61–73. [PubMed]

11. Haapasalmi K, Makela M, Oksala O, et al. Expression of epithelial adhesion proteins and integrins in chronic inflammation. Am J Pathol. 1995;147:193–206. [PMC free article] [PubMed]

12. Kumar A, Dhawan S, Hardegen NJ, et al. Curcumin (Diferuloylmethane) inhibition of tumor necrosis factor (TNF)-mediated adhesion of monocytes to endothelial cells by suppression of cell surface expression of adhesion molecules and of nuclear factor-kappaB activation. Biochem Pharmacol. 1998;55:775–83. [PubMed]

13. Binion DG, Heidemann J, Li MS, et al. Vascular cell adhesion molecule-1 expression in human intestinal microvascular endothelial cells is regulated by PI 3-kinase/Akt/MAPK/NF-kappaB: inhibitory role of curcumin. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2009;297:G259–68. [PMC free article] [PubMed]

14. Burz C, Berindan-Neagoe I, Balacescu O, et al. Apoptosis in cancer: key molecular signaling pathways and therapy targets. Acta Oncol. 2009;48:811–21. [PubMed]

15. Singh N, Anand S. Apoptosis in health and disease. Indian J Physiol Pharmacol. 1995;39:91–4. [PubMed]

16. Jee SH, Shen SC, Tseng CR, et al. Curcumin induces a p53-dependent apoptosis in human basal cell carcinoma cells. J Invest Dermatol. 1998;111:656–61. [PubMed]

17. Huang MT, Wang ZY, Georgiadis CA, et al. Inhibitory effects of curcumin on tumor initiation by benzo[a]pyrene and 7,12-dimethylbenz[a]anthracene. Carcinogenesis. 1992;13:2183–6. [PubMed]

18. Conney AH, Lysz T, Ferraro T, et al. Inhibitory effect of curcumin and some related dietary compounds on tumor promotion and arachidonic acid metabolism in mouse skin. Adv Enzyme Regul. 1991;31:385–96. [PubMed]

19. Huang MT, Smart RC, Wong CQ, et al. Inhibitory effect of curcumin, chlorogenic acid, caffeic acid, and ferulic acid on tumor promotion in mouse skin by 12-O-tetradecanoylphorbol-13-acetate. Cancer Res. 1988;48:5941–6. [PubMed]

20. Odot J, Albert P, Carlier A, et al. In vitro and in vivo anti-tumoral effect of curcumin against melanoma cells. Int J Cancer. 2004;111:381–7. [PubMed]

21. Schiborr C, Kocher, A, Behnam D, Jandasek J, Toelstede S, Frank J. The oral bioavailability of curcumin from micronized powder and liquid micelles is significantly increased in healthy humans and differs between sexes. Mol. Nutr. Food Res. 2014, 0, 1–12. 








 Τα αναγραφόμενα στο παραπάνω άρθρο είναι  επιστημονική ενημέρωση των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελούν μέσα διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελούν ιατρική συμβουλή για ασθενείς. Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση. Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά χορηγούνται συμπληρωματικά με τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη.

 

Δήλωση: Η ιστοσελίδα www.curcumin.gr έχει βασιστεί στις ιατρικές γνώσεις και απόψεις του  Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη, οι οποίες είναι πάντοτε βιβλιογραφικά τεκμηριωμένες. Κάθε πληροφορία της ιστοσελίδας www.curcumin.gr δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική σχέση οποιουδήποτε με το γιατρό του, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή. Σκοπός του Δρ Γκέλη με την ιστοσελίδα www.curcumin.gr είναι να μοιραστεί τις γνώσεις και ιατρικές εμπειρίες του με όλους όσους επιθυμούν να διευρύνουν την ιατρική τους πληροφόρηση και να ενημερωθούν για θέματα διατήρησης της υγείας, του καλώς έχειν και προληπτικής ιατρικής.

 

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Εμψυχωτής (Medical Life Coach)
Δαμασκηνού 46, Κόρινθος, Τηλ. 2741026631, 6944280764, e-mail: pharmage@otenet.gr

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:
  • ΩΡΛ Αλλεργία,
  • Εμβοές αυτιών,
  • κακοσμία στόματος,
  • Ροχαλητό,
  • Βαρηκοία,
  • Ίλιγγος,
  • Διαταραχές οσφρήσεως και γεύσης,
  • Διαταραχές της φωνής,
  • ΩΡΛ ογκολογία, Aντιγήρανση,
  • Προληπτική Ιατρική,
  • Ιατρική Διατροφολογία,
  • Συμπληρωματική Ιατρική,
  • Περιβαλλοντική Ιατρική,
  • Κόκκινο κρασί και Υγεία,
  • Βιταμίνη D,
  • Ιατρική Εμψύχωση [Medical Life Coaching]



 









  Ο συγγραφέας του παραπάνω άρθρου, Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, δημιουργός του curcumin.gr, σας ευχαριστεί που αφιερώσατε τον πολύτιμο χρόνο σας, για να διαβάσετε το παρόν άρθρο. Αν θα θέλατε να λαμβάνετε την ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ του Δρ Δ.Ν.Γκέλη μπορείτε να εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας email στέλνωντας μας τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομειου, μέσω της παρακάτω φόρμας.