Η σκλήρυνση κατά πλάκας (Multiple Sclerosis, MS) είναι μια χρόνια, αυτοάνοση, φλεγμονώδης νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), η οποία χαρακτηρίζεται από απομυελίνωση, αξονικό τραυματισμό, νευρωνική

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Ερευνητής, Συγγραφέας, Κόρινθος gelis.gr, pharmagel.gr, pharmage2@gmail.com

Αικατερίνη Γκέλη Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια, Άσσος, Κορινθίας

απώλεια και διαταραχή της ακεραιότητας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού (ΑΕΦ) [1].

Η νόσος αποτελεί το αποτέλεσμα μιας σύνθετης αλληλεπίδρασης γενετικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, που οδηγούν σε δυσρύθμιση της ανοσιακής απάντησης έναντι συστατικών της μυελίνης [1,2].

Κεντρικό ρόλο στην παθογένεση της MS διαδραματίζουν τα Τ βοηθητικά λεμφοκύτταρα τύπου 17 (Th17), τα οποία παράγουν προφλεγμονώδεις κυτοκίνες, κυρίως την ιντερλευκίνη-17 (IL-17) και την ιντερλευκίνη-22 (IL-22) [1].

Οι κυτοκίνες αυτές διευκολύνουν τη διέλευση ανοσοκυττάρων διαμέσου του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, προάγουν τη διάρρηξή του και ενεργοποιούν μηχανισμούς νευροφλεγμονής εντός του ΚΝΣ [1,3]. Η επακόλουθη φλεγμονώδης διεργασία ενεργοποιεί μοριακές οδούς όπως οι μετατροπείς σήματος και ενεργοποιητές της μεταγραφής (STAT-1), ο πυρηνικός παράγοντας NF-κB, οι μεταλλοπρωτεϊνάσες της θεμέλιας ουσίας (MMPs), καθώς και η ιντερφερόνη-γ (IFN-γ), οδηγώντας σε απομυελίνωση και νευροεκφύλιση [1,3].

 

Παράλληλα, τα Β λεμφοκύτταρα συμβάλλουν ουσιαστικά στην παθοφυσιολογία της νόσου μέσω της παθολογικής παραγωγής αντισωμάτων, της έκκρισης κυτοκινών και της παρουσίασης αντιγόνου, γεγονός που δικαιολογεί και την αποτελεσματικότητα σύγχρονων θεραπειών που στοχεύουν τα Β κύτταρα [2].

Επιπρόσθετα, το οξειδωτικό στρες θεωρείται πλέον βασικός επιβαρυντικός μηχανισμός στη MS, καθώς τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου και αζώτου επιδεινώνουν τη φλεγμονή, τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και την αξονική βλάβη [1,4].

Η κουρκουμίνη, ένα υδρόφοβο πολυφαινολικό διφαινολικό συστατικό του κουρκουμά (Curcuma longa), έχει προσελκύσει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω των ισχυρών αντιφλεγμονωδών, αντιοξειδωτικών και ανοσορρυθμιστικών της ιδιοτήτων [1,5]. Πλήθος προκλινικών μελετών έχει δείξει ότι η κουρκουμίνη μπορεί να ρυθμίσει πολλαπλές κυτταρικές οδούς σηματοδότησης, αναστέλλοντας την ενεργοποίηση του NF-κB, μειώνοντας την έκφραση των IL-17 και IFN-γ, και καταστέλλοντας τη διαφοροποίηση των Th17 κυττάρων [1,5].

Σε πειραματικά μοντέλα αυτοάνοσης εγκεφαλομυελίτιδας (EAE), που αποτελούν το καθιερωμένο ζωικό μοντέλο της MS, η κουρκουμίνη έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη βαρύτητα των νευρολογικών συμπτωμάτων, περιορίζει τη φλεγμονώδη διήθηση στο ΚΝΣ και προάγει μηχανισμούς επαναμυελίνωσης [6].

Νεότερες προκλινικές μελέτες έως το 2024-2025 επιβεβαιώνουν ότι η κουρκουμίνη επιδρά και σε μοριακούς μηχανισμούς νευροπροστασίας, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και προστατεύοντας τα ολιγοδενδροκύτταρα και τους νευρώνες από απόπτωση [6,7].

Παρά τα εντυπωσιακά αυτά δεδομένα, η κλινική αξιοποίηση της κουρκουμίνης περιορίζεται σημαντικά από τη χαμηλή εντερική απορρόφηση και τη φτωχή βιοδιαθεσιμότητά της. Η φυσική κουρκουμίνη μεταβολίζεται ταχύτατα στο ήπαρ και στο έντερο, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη χορήγηση πολύ υψηλών δόσεων (έως 8 g ημερησίως) για την επίτευξη βιολογικής δράσης, κάτι που δεν είναι πρακτικά εφαρμόσιμο [1,8].

Για τον λόγο αυτό, έχουν αναπτυχθεί προηγμένες φαρμακοτεχνικές μορφές κουρκουμίνης με αυξημένη βιοδιαθεσιμότητα, όπως οι μικκυλιακές, λιποσωμιακές και νανοσωματιδιακές μορφές. Η υγρή μικκυλιακή κουρκουμίνη NovaSOL®Curcumin, που στην Ελλάδα κυκλοφορεί ως συμπλήρωμα διατροφής με την εμπορική ονομασία Curcugkel, παρουσιάζει εξαιρετικά αυξημένη απορρόφηση, με έως και 185-πλάσια (18.500%) μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα σε σύγκριση με τη φυσική σκόνη κουρκουμίνης [8].

Δύο κάψουλες του συμπληρώματος Curcugkel περιέχει 670 mg υγρής μικκυλιακής κουρκουμίνης NovaSOL®Curcumin, που αντιστοιχούν σε 36 mg καθαρής κουρκουμίνης, ποσότητα ισοδύναμη με περίπου 8 g φυσικής κουρκουμίνης [8] ή 16 κάψουλες απλής σκόνης κουρκουμίνης των 500mg.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να δημοσιεύονται και κλινικές μελέτες σε ανθρώπους με MS. Τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, στις οποίες η κουρκουμίνη χορηγήθηκε ως συμπληρωματική αγωγή σε ασθενείς που λάμβαναν ιντερφερόνη-β, έδειξαν τάσεις για μείωση της φλεγμονώδους δραστηριότητας στη μαγνητική τομογραφία και πιθανή μείωση των υποτροπών, χωρίς όμως ακόμη σαφή και οριστικά κλινικά συμπεράσματα [9,10].

Οι συστηματικές ανασκοπήσεις έως το 2025 καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η κουρκουμίνη αποτελεί έναν υποσχόμενο ανοσορρυθμιστικό και νευροπροστατευτικό παράγοντα, αλλά απαιτούνται μεγαλύτερες, μακροχρόνιες κλινικές μελέτες για την πλήρη τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητάς της στη MS [7,11].
Συμπερασματικά, η κουρκουμίνη διαθέτει ισχυρή βιολογική βάση ως συμπληρωματική θεραπευτική προσέγγιση στη σκλήρυνση κατά πλάκας, δρώντας σε καίριους μηχανισμούς φλεγμονής, οξειδωτικού στρες και νευροεκφύλισης. Οι εξελίξεις στη φαρμακοτεχνολογία, και ιδίως οι μορφές υψηλής βιοδιαθεσιμότητας όπως η μικκυλιακή κουρκουμίνη, ενδέχεται να ξεπεράσουν τα βασικά εμπόδια της κλασικής κουρκουμίνης και να επιτρέψουν στο μέλλον την ουσιαστικότερη κλινική αξιοποίησή της.

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση
1.Qureshi M, Al-Suhaimi EA, Wahid F, Shehzad O, Shehzad A. Therapeutic potential of curcumin for multiple sclerosis. Neurol Sci. 2018;39(2):207-214.
2.Hauser SL, Cree BAC. Treatment of multiple sclerosis: a review. Am J Med. 2020;133(12):1380-1390.
3.Korn T, Bettelli E, Oukka M, Kuchroo VK. IL-17 and Th17 cells. Annu Rev Immunol. 2009;27:485-517.
4.Gilgun-Sherki Y, Melamed E, Offen D. The role of oxidative stress in the pathogenesis of multiple sclerosis. J Neurol. 2004;251(3):261-268.
5.Aggarwal BB, Harikumar KB. Potential therapeutic effects of curcumin. Int J Biochem Cell Biol. 2009;41(1):40-59.
6.Xie L, Li XK, Funeshima-Fujimura Y, et al. Curcumin ameliorates experimental autoimmune encephalomyelitis. J Neuroimmunol. 2023;379:577848.
7.Frontiers in Pharmacology. Curcumin and neuroinflammation: challenges and prospects. Front Pharmacol. 2025;16:1658115.
8.Schiborr C, Kocher A, Behnam D, et al. Oral bioavailability of curcumin from micronized powder and liquid micelles. Mol Nutr Food Res. 2014;58(3):516-527.
9.Dolati S, Ahmadi M, Aghebati-Maleki L, et al. The role of curcumin in the modulation of immune responses in multiple sclerosis patients. Clin Exp Immunol. 2022;210(3):299-308.
10.CONTAIN Study Group. Curcumin as add-on therapy to interferon-β in relapsing MS. Mol Neurobiol. 2025;62:1487-1501.
11.Lopresti AL. Curcumin for neuropsychiatric disorders: a systematic review. J Clin Psychopharmacol. 2025;45(1):1-14.

Tο Curcugkel σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, σε κάθε πόλη ή περιοχή της Ελλάδος (Ταχυμεταφορές Speedex) στην τιμή των 30 Ευρώ περιλαμβανομένου του ΦΠΑ [συν 4€ μεταφορικά +  αντικαταβολή].

Μπορείτε να το παραγγείλετε τηλεφωνώντας: Σταθερό: 2741026658, 2744023768. Κινητό: 6944280764 ή στέλνοντας mail: pharmage@otenet.gr ή μέσω του e-shop της pharmagel.

Αν είστε κάτοικος Κύπρου ή άλλης χώρας του εξωτερικού επικοινωνήστε μαζί μας, για να σας πληροφορήσουμε το κόστος των μεταφορικών.

Ώρες επικοινωνίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 10.00π.μ-13.00 μμ.
Τις υπόλοιπες ημέρες και ώρες μπορείτε να το παραγγέλλετε, στέλνοντας mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr, ή με SMS γράφοντας ονοματεπώνυμο, ταχυδρομική διεύθυνση, ταχυδρομικό τομέα, τηλέφωνο επικοινωνίας.